Plan Bütçe Komisyonu’ndan geçerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan Gençlik ve Spor Bakanlığı 2024 Bütçesine ve bu bağlamda planlanan bütçenin gençlik alanına olası etkilerine ilişkin olarak bilgi notu hazırladık.
Bilgi notunu okumak için tıklayın.
Yaşanan ekonomik krizle artan konut kira ve fiyat sorunu, yurtların yetersiz barınma ve beslenme koşulları ile birleşerek öğrencilerin en temel haklar olan yaşama ve onurlu yaşam standardı haklarına erişememelerine ve hak ihlallerine yol açıyor. Derinleşen barınma sorunu öğrenciler için zihinsel ve fiziksel zorlayıcı sonuçlara neden oluyor.
Buna karşı örgütlenme, gösteri veya ifade özgürlüğü haklarını kullanmak isteyen öğrenciler, çeşitli engellerle karşılaşarak anayasal haklarından mahrum bırakılıyor. Bu durum devletin tüm bireylere Anayasa ve uluslararası sözleşmeler ile tanınan hakları garanti altına alamaması, koruyamaması ve bu haklara erişim için yeterli önlemleri almamasından kaynaklanıyor.
Bu bilgi notu, Bakanlığın planladığı bütçede gençlerin temel sorunlarını ele alan Gençlik Programı, Yükseköğretim Programı ve Bağımlılıkla Mücadele programına odaklanıyor. Bu bağlamda, özellikle gençlik alanında öne çıkan sorunları ve bakanlığın programlarının performansını kapsamlı bir şekilde inceliyor. Bu değerlendirme, bakanlığın gençlik alanındaki politika ve bütçe yaklaşımlarının etkisini tartışıyor.
Gençlerin başta barınma olmak üzere haklarına erişebilmesi için GoFor olarak;
- İlgili kurumların, Bakanlık bütçe planlamalarına gençlerin ve gençlik örgütlerinin etkili, anlamlı ve sürdürülebilir katılımını sağlayacak mekanizmaların kurulması, var olan mekanizmaların geliştirilmesi ve bu mekanizmalarda gençlerin katılımının güvence altına alınmasının sağlanması,
- İlgili bütçelerin, gençlerin katılımı kapsamında konunun öznelerinden doğru veriler toplanarak oluşturulmasını ve bu sayede gençliğin sosyo ekonomik gerçekliklerinin tam olarak bütçeye yansıtılmasının sağlanması,
- Bakanlığa bağlı mevcut ve yapılacak yurtların yaşama ve yeterli bir yaşam standardı haklarına uygun şekilde tasarlanması,
- Bu yurtların alt yapı, tesisat gibi fiziki ihtiyaçlarının etkili, anlamlı ve kapsayıcı bir ilerici kamucu işletme ve denetleme anlayışıyla iyileştirilmesi,
- Yurt odalarındaki yatak sayılarının azaltılması ve bunun yerine il ve ilçelerin öğrenci sayısı ve ihtiyaçları baz alınarak gençlerin avantajına olacak stratejik konumlarda yeni yurtların inşa edilip hizmete açılması,
- Bu yurtlarda bulunan giriş-çıkış saati, keyfi uygulanan kıyafet yönetmeliği ve elektronik cihazların kısıtlanması gibi bireysel özgürlükleri kısıtlayan pratiklerin uygulamadan kaldırılması,
- Öğrencilerin hem bu yurtlarda karşılaştığı sorunlar hem de ülke genelindeki sosyal ve ekonomik krizler doğrultusunda etkilenen ruhsal durumlarının, psikoloji alanında yeterli ve anlamlı akademik bilgiye, profesyonel deneyime ve bilimsel yaklaşımı kendine ilke edinmiş alanında uzman kişiler tarafından sağlanması,
- Gençlerin örgütlenme ve ifade özgürlüğü haklarının güvence altına alınması ve geliştirilmesi adına, gençlik örgütlerinin kurumsal kapasitelerini artıracak, projelerini destekleyecek ve kamu ve özel yapılarla ağ oluşturmalarını sağlayacak ve güçlendirecek fon kaynaklarının anlamlı, etkili ve sürdürülebilir olarak sağlanması,
- GoFor’un da temsil ettiği genç kadınlar, LGBTİ+ gençler, Kürt gençler, Roman gençler, mülteci gençler, engelli gençler, Alevi ve Süryani gençler gibi kimlikleri nedeniyle çeşitli haklarına erişemeyen ve marjinalize edilen gençleri kapsayacak eşitlikçi gençlik politikalarının üretilmesi ve bu politikaların uygulanması için yeterli bütçe oluşturulması,
- Bağımlılıkla mücadele için sivil toplum, ilgili kamu kurumları ve üniversitelerle bir araya gelerek etkin bir yol haritası hazırlanmasını ve bu alandaki bütçenin artırılması,
- Burs ve kredi destek tutarlarının ekonomik gerçeklere göre yeniden düzenlenmesi ve burs desteğinden faydalanan öğrencilerin sayısının artırılması,
- Gençlik alanında nitelikli bilgi üretimini güvence altına almak, iyileştirmek ve arttırmak amacıyla gençlik alanında hazırlanan yayınları destekleyecek bütçenin artırılması,
- Hali hazırda Avrupa Gençlik Forumu tarafından Türkiye’nin Ulusal Gençlik Konseyi olarak tanınan Gençlik Örgütleri Forumunun, gençlerin ve gençlik örgütlerinin bu ve benzeri taleplerini en etkili şekilde savunacak, hayata geçirecek ve yürütecek yapı olan Ulusal Gençlik Konseyi olarak Türkiye Cumhuriyeti tarafından da tanınmasını talep ediyoruz.
