Gençlik Örgütleri Forumu (GoFor) olarak 16 Mayıs 2025 tarihinde TBMM’ye sunulan ve 22 Mayıs 2025 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” hakkında görüşlerimizi komisyon üyeleriyle paylaştık.
Demokratik ve katılımcı bir yasama süreci işletilmedi
Söz konusu teklif, yalnızca altı gün içerisinde Plan ve Bütçe Komisyonu’na getirilmiş; Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu gibi ilgili tali komisyonlar çalıştırılmamıştır. Bu durum, demokratik bir yasama sürecinin temel ilkeleriyle çelişmektedir. Gençleri doğrudan etkileyen bu kadar kapsamlı bir düzenleme, gençlik örgütlerinin, akademisyenlerin, yerel yönetimlerin ve ilgili kurumların katkısı alınmadan gündeme getirilmiştir.
Gençlik politikaları, merkeziyetçi ve katılımsız bir anlayışla değil; gençlerin, gençlik örgütlerinin ve uzmanların katılımıyla, şeffaf ve hesap verebilir şekilde şekillenmelidir.
Üniversitelerde özerklik ortadan kaldırılıyor
Teklifin 6. ve 7. maddeleriyle, Anayasa mahkemesinin iptal kararına aykırı olarak Yükseköğretim Kurulu üyelerinin büyük bölümünün ve tüm rektörlerin doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanmasının önü açılmaktadır. Bu düzenleme, üniversite bileşenlerinin karar alma süreçlerinden tamamen dışlanmasına ve akademik özerkliğin ortadan kalkmasına yol açmaktadır.
Boğaziçi ve ODTÜ başta olmak üzere, son yıllarda üniversitelerde yaşanan hak ihlalleri, ifade özgürlüğü kısıtlamaları, öğrenci kulüplerinin kapatılması ve kampüs içi polis şiddeti; merkezi atamaların gençler üzerindeki etkisini açık biçimde ortaya koymaktadır.
Gençlik alanı şeffaflıktan uzak bir mali yapıya teslim ediliyor
Teklifin 12. maddesiyle Gençlik ve Spor Bakanlığı’na yurt dışında koordinasyon ofisleri açma yetkisi verilmektedir. Ancak bu yapıların amacı, bütçesi, yapısı ve denetimi hakkında herhangi bir açıklık bulunmamaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının nasıl kullanılacağına dair ciddi bir belirsizlik yaratmaktadır.
Barınma krizine çözüm üretilmiyor, yerel yönetimlerin yetkisi gasp ediliyor
31. madde ile özel barınma hizmeti veren kurumların ruhsatlandırma ve denetimi, yalnızca Milli Eğitim Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı’na devredilmektedir. Yerel yönetimlerin ruhsat ve denetim yetkilerinin ortadan kaldırılması, barınma krizine yönelik yerel çözümleri işlevsiz hale getirecektir. Oysa belediyeler, öğrencilere erişilebilir ve güvenli barınma seçenekleri sunmak için kilit bir rol oynamaktadır.
Öğrencilerin kamusal yurtlara erişimi kısıtlıyken; özel yurtlar yüksek maliyetleri nedeniyle büyük ölçüde erişilemez durumdadır. Yerel yönetimlerin dışlanması, denetimsiz, güvencesiz ve bazıları cemaatlere bağlı yapılarla ilgili riskleri artıracaktır.
Taleplerimiz
GoFor olarak, Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleriyle paylaştığımız görüş metninde aşağıdaki talepleri ilettik:
- Gençliği doğrudan ilgilendiren yasal düzenlemelerin, gençlik örgütleri ve sivil toplumun katkısı alınarak yeniden değerlendirilmesi,
- Üniversitelerde demokratik temsilin güçlendirilmesi, Yükseköğretim Kurulu’nda üniversitelerin etkin bir şekilde temsil edilebilmesi, rektörlerin belirlenmesinde seçim yapılması ve üniversite bileşenlerinin karar süreçlerine katılımının sağlanması,
- Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın yurtdışı ofisleri ve gelir yönetimi gibi uygulamaların açık biçimde tanımlanması ve denetlenmesi,
- Yerel yönetimlerin öğrenci barınma hizmetlerinde ruhsat ve denetim süreçlerinde aktif rol almasının yasal güvence altına alınması.
Gençliğin haklarını ilgilendiren düzenlemeler, gençlerin bilgisi, katkısı ve rızası olmadan yapılmamalıdır. Gençlik politikalarının demokratik, katılımcı ve şeffaf biçimde yeniden inşa edilmesi için bu teklifin geri çekilmesini ve yeniden ele alınmasını talep ediyoruz.
