Gençlik Örgütleri Forumu (GoFor) olarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından 6 Ocak 2026 tarihinde kamuoyuna tanıtılan Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programına ilişkin kapsamlı bir bilgi notu hazırladık.
Üç yıllık bir dönem için 445,1 milyar TL’lik kamu kaynağı ayrıldığı ve yaklaşık 3 milyon gencin istihdama dahil edilmesinin hedeflendiği GÜÇ Programı’nı, genç istihdamına yönelik mevcut politika yaklaşımını ve genç emeğinin nasıl konumlandırıldığını görünür kılacak biçimde ele aldık. Bilgi notu kapsamında GÜÇ Programı’nı oluşturan Staj Desteği Programı, Geleceğim Meslekte Programı, NEET İşgücü Uyum Programı, İşe İlk Adım Programı ve İŞKUR Gençlik Programı ayrı ayrı ele alınıyor.
Alt programlar genelinde stajlar, yarı zamanlı çalışmalar, geçici görevler ve sübvanse edilen ilk iş deneyimleri öne çıkıyor. Bu araçların, haklar, çalışma koşulları ve denetim mekanizmaları açık biçimde tanımlanmadan yaygınlaştırılması, gençler açısından güvencesizlik riskini artırıyor. Özellikle staj uygulamalarında erişim kadar; stajın içeriği, süresi, ücretlendirilmesi ve sosyal güvenlik boyutları belirleyici bir yer tutuyor.
Bilgi notunu okumak için tıklayın.
Genç işsizliği yapısal bir sorun olarak ele alınıyor
Bilgi notunda, genç işsizliği ve güvencesizliğinin temel nedeninin gençlerin beceri eksikliği ya da işgücü piyasasına yeterince uyum sağlayamaması olmadığı vurgulanıyor. Bu durum, Türkiye’de üretim yapısının düşük katma değerli olması, istihdam yaratma kapasitesinin sınırlı kalması ve güvencesiz emek biçimlerinin yaygınlığı ile ilişkilendiriliyor. Bu çerçevede bilgi notu, GÜÇ Programı’nın genç işsizliğini bireysel özellikler üzerinden açıklayan yaklaşımlarının istihdamın yapısal boyutlarını görünmez kıldığına dikkat çekiyor.
Genç emeği esnek ve geçici istihdam üzerinden konumlanıyor
Bilgi notu, GÜÇ Programı’nın istihdam yaratmaya yönelik kamusal ve dönüştürücü bir kalkınma stratejisi geliştirmek yerine, genç emeğini erken yaşta esnek ve geçici çalışma biçimleri üzerinden işgücü piyasasına dahil etmeyi hedeflediğini ortaya koyuyor. Stajlar, yarı zamanlı çalışmalar, geçici görevler ve ilk iş deneyimleri üzerinden kurulan bu yaklaşımın, gençler açısından güvencesizliğin geçici bir aşama olmaktan çıkıp yapısal bir norm haline gelmesi riskini barındırdığı ifade ediliyor.
Kamu destekleri işveren maliyetlerini sübvanse ediyor
Bilgi notunda, program kapsamında sunulan ücret, prim ve gelir desteklerinin işlevine de dikkat çekiliyor. Buna göre bu destekler, gençler için kalıcı ve güvenceli istihdam olanakları yaratmaktan ziyade, işverenlerin güvencesiz istihdam maliyetlerini kamu kaynakları aracılığıyla sübvanse eden bir mekanizma olarak çalışıyor. Bu durumun, istihdamın niteliği ve kalıcılığına ilişkin soruları gündeme getirdiği ve genç istihdamına yönelik politikaların hangi öncelikler üzerinden şekillendiğini görünür kıldığı belirtiliyor.
Bu çerçevede hazırladığımız bilgi notu, GÜÇ Programı’nın genç istihdamına yaklaşımını ve genç emeğinin hangi koşullarda işgücü piyasasına dahil edildiğini görünür kılıyor. Bilgi notu, genç işsizliği ve güvencesizliğine ilişkin tartışmaların bireysel uyum ve hazırlık ekseninin ötesine geçerek, üretim yapısı, istihdamın niteliği ve emek rejimine ilişkin yapısal boyutlarla birlikte ele alınması gerektiğine işaret ediyor.
