Gençlik Örgütleri Forumu (GoFor) olarak 9-20 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenecek 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) katılıyoruz. Ama iktidarın bu ev sahipliğiyle sebep olduğu sosyo-ekolojik kırımını aklamaya çalışmasını kabul etmiyoruz.
İklim düşmanı politikalarından vazgeçmeyen iktidar, ev sahibi olduğu COP31’e iklim krizinin en büyük sebeplerinden olan sermayeyi de sponsor alarak hem kendisinin hem de yandaş sermayesinin çevreye verdiği zararı aklamak istiyor. Oysa gençler iklim krizine neden olanların da bu krize karşı sorumluluklarını yerine getirmeyenlerin de farkındadır.
Gençler, sözünü kendi ülkelerinde düzenlenen bir konferansta karar alıcılara iletebilmek için yüksek ulaşım ve konaklama maliyetleri ödemek zorunda kalıyor. Bu maliyeti bir şekilde karşılayabilen gençler ise konferansa katılabilmek için “onay” almak zorundalar.
Türkiye’de çevre savunucuları gözaltı ve davalarla karşılaşıyor. İklim politikası ise sosyal refah odaklı yeniden dağıtım ve haklar yerine piyasa ve ekonomik büyüme üzerinden kuruluyor. Antalya’ya tek bir iddiayla gidiyoruz: gençler iklim politikasının gelecekteki yararlanıcıları değil, bugünün hak sahipleridir.
Katılım alanı hala dar
COP29’da Bakü’de, COP30’da Belém’de aynı tabloyla karşılaştık: akreditasyon, ulaşım, konaklama ve vize masrafları bağımsız gençlik örgütlerinin önünde yapısal bir engel. COP31’in Türkiye’de olması bu engeli kaldırmıyor.
COP31’in bir “gençlik COP’u” olacağı açıklandı, ama bağımsız gençlik örgütleri için resmi müzakerelerin yürütüldüğü Mavi Bölge’ye erişimi sağlayan giriş kartını (badge) bulmak çok zor. Bu yüzden sorumuzu yineliyoruz: Hangi genç? Kaynağı olmayan, kırsalda yaşayan, göçmen ya da mülteci olan, bağımsız örgütlenen gençler bu alanlara ne kadar ulaşabiliyor?
Bakanlıkların COP31 öncesi danışma toplantıları da davet usulüyle yapıldı; GoFor ve üye örgütlerimiz dâhil bağımsız gençlik örgütleri büyük ölçüde davet edilmedi. Takdire bağlı katılım sembolik bir temsile dönüşür.
Sivil alan korunmadan iklim eylemi olmaz
Türkiye’de çevre protestolarına katılanlar gözaltılar, ceza soruşturmaları, davalar ve ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalıyor. Akbelen’de kömür madenine, Perşembe Yaylası’nda altın madeni aramasına itiraz eden yöre halkı bunun örnekleri arasında. Gençler yaşadıkları yerdeki ekolojik tahribata güvenle itiraz edemiyorsa, COP’ta kurulacak bir gençlik platformu bu boşluğu dolduramaz. Toplanma, örgütlenme ve ifade özgürlüğünün korunması iklim eyleminin tamamlayıcısı değil, ön koşuludur.
İklim adaleti için taleplerimiz
- Sıfır atık, iklim politikasının yerini tutamaz. Türkiye sıfır atıkta öncü olarak sunulurken Avrupa’dan en çok plastik atık ithal eden ülkelerden biri. Geri dönüşümde gençler ve mülteci gençler sigortasız, koruyucu ekipmansız ve kayıt dışı çalışıyor; uluslararası alanda “yeşil istihdam” denen kavramşey, yerelde güvencesiz ve tehlikeli bir emek rejimi.
- Fosil yakıtlardan bağlayıcı ve takvimli çıkış. 2024’te elektriğin yaklaşık üçte biri hala kömürden üretildi. İzlenen yol fosil yakıtları azaltmayı değil, sürdürmeyi öngörüyor.
- Borç değil, hibe. İklim finansmanı kamusal ve hibe temelli olmalı. En çok etkilenen ülkelere ve topluluklara yeni bir borç yükü bindirilmemeli. Türkiye ev sahibi ülke olarak bunu savunmalı.
- Büyüme sonrası bir yaklaşım. GSYH büyümesini başarı ölçütü sayan bir model adil bir iklim politikası üretemez. ODTÜ ormanında gençlere sorulmadan, Kaz Dağları’nda yöre halkının itirazına rağmen ekolojik alanlar büyüme ve kar adına feda ediliyor. Bu sürdükçe iklim politikası kağıt üzerinde kalır. Krizin yükünü ise en ağır biçimde halihazırda kırılgan konumda bulunankırılgan mahallelerdeki gençler taşır.
- Emek haklarına dayanan bir yeşil dönüşüm. Dönüşümün yükü işsizlik ve yoksulluğu en ağır biçimde taşıyan gençlere bindirilmemeli. Yeşil işler iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik ve sendikal haklarla birlikte tanımlanmalı.
Gençlik katılımı bir lütuf değil, bir hak
- Ulusal iklim yapılarında ve COP heyetlerinde bağımsız gençlik örgütlerinin temsili kurumsallaşmalı.
- Danışma süreçleri açık başvuruyla ve şeffaf biçimde yürütülmeli.
- Badge ve seyahat desteği en az temsil edilen gençlere öncelik verecek şekilde dağıtılmalı.
- İklim savunuculuğu yapan gençler için toplanma, örgütlenme ve ifade özgürlüğü güvence altına alınmalı.
COP31, Türkiye’nin bunu gösterebileceği bir an olabilir. Karar alıcılardan beklentimiz, iklim politikasını yeniden dağıtım, emek hakları ve gençlerin bugünün hak sahipleri olarak katılımı üzerinden kurmaları.
