Aile ve Gençlik Fonu, ikisi de 18-25 yaş arasında olan evli çiftlere 250 bin TL kredi veriyor; iki çocuk sahibi olurlarsa borcun tamamı siliniyor. Fon Ekim 2026’ya kadar 22,8 milyar TL kredi ödedi, ama bu krediler için 2027 bütçe teklifinde tek bir lira görünmüyor. 11 Kasım’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) bütçesini gençlerin hakları açısından incelediğimiz bilgi notumuzu yayımladık.
Bilgi notunu okumak için tıklayın.
Bakanlığa 2027 için önerilen 677,3 milyar TL, geçen yıla göre %27,3 artıyor. Ancak devletin toplam bütçesi daha hızlı büyüdüğü için Bakanlığın payı %2,59’dan %2,30’a geriliyor. Bütçedeki Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Programına ayrılan 30 milyar TL, merkezi bütçedeki tek gençlik programı olan GSB Gençlik Programının 1,7 katı. Programın başarısı ise iki göstergeyle ölçülüyor: evlenme hızı ve boşanma hızı.
Bütçede görünmeyen evlilik kredileri
Aile ve Gençlik Fonu bugüne kadar 238.448 gence kredi verdi. Bakanlığın kendi hedefine göre 2027’de 74 bin çift daha kredi kullanacak; bu da 14,8 ila 18,5 milyar TL demek, yani GSB Gençlik Programının tamamı kadar bir kaynak. Bu para petrol ve maden gelirlerinden geliyor ve Meclis’in bütçe denetimi dışında, gençlerin hiçbir şekilde temsil edilmediği bir kurul tarafından yönetiliyor. Kanuna göre Fon’un mali verilerinin altı ayda bir açıklanması gerekiyor, ama gelir ve giderlerine dair ayrıntılı bilgi yayımlanmıyor.
Fon’un desteği bir hak değil, borç. KYK borcu taşıyan bir kuşağa ikinci bir kamu borcu yükleniyor ve bu borcun silinmesi çocuk sahibi olmaya bağlanıyor. Destek yalnızca resmi nikahla evlenen kadın ve erkekten oluşan, Türk vatandaşı çiftlere açık; bekar gençler, LGBTİ+ gençler ve mülteci gençler kapsam dışında.
Devletin iki kredisi arasındaki fark da çarpıcı. KYK, okuyan gence ayda 4.000 TL kredi veriyor ve bunu mezuniyetten sonra geri tahsil ediyor; 2027’de öğrencilerden 9 milyar TL geri ödeme bekleniyor. Evlilik kredisi ise iki çocukla tamamen siliniyor. Oysa KYK geri ödemesinden vazgeçmenin yıllık maliyeti, Aile ve Gençlik Fonu’nun yalnızca 2026’nın ilk on ayında ödediği kredinin üçte ikisi kadar. Bütçede öğrencilerin borcunu kaldırmaya yönelik tek bir adım yok.
Bedeli genç kadınlar ödüyor
15-24 yaş arasındaki genç kadınların %30,9’u ne eğitimde ne istihdamda; bu oran genç erkeklerin neredeyse iki katı. Fon’un desteklerinin yaygınlaştığı dönemde bu oran yeniden yükseldi: 2023’te %29,8’e gerileyen oran, Fon’un 81 ile yayıldığı 2025’te %30,9’a çıktı. Bakanlığın ise Fon’dan yararlanan genç kadınların evlilik sonrası eğitim ve istihdam durumunu izleyen tek bir göstergesi yok.
Eğitim ve istihdam dışındaki genç kadınların üçte birinden fazlası evli, genç erkeklerde bu oran yalnızca %4,3. Fon ise en yüksek krediyi tam da yükseköğretim ve ilk iş yıllarına denk gelen 18-25 yaşta evlenenlere veriyor. Hükümetin kendi Yıllık Programında kadınların yükseköğretime katılım oranı için 2027 hedefi, bugünkü düzeyin altında belirlenmiş.
Bakanlığın Kadının Güçlenmesi Programı ise bütçenin yalnızca %1,4’ünü alıyor ve bunun %80’e yakını personel gideri. Programda genç kadınlara özgü tek bir gösterge ya da hedef yok.
Taleplerimiz
Plan ve Bütçe Komisyonundan bütçenin şu doğrultuda güncellenmesini ve görüşmelere gençlik örgütlerinin dahil edilmesini talep ediyoruz
- Aile ve Gençlik Fonu’nun gelir ve giderleri bütçe belgelerinde gösterilmeli, altı aylık mali tabloları ayrıntılı olarak yayımlanmalı.
- Fon kaynakları evlilik ve doğum koşulundan bağımsız olarak gençlerin barınma, eğitim ve istihdam haklarına yönlendirilmeli, KYK borçları silinmeli.
- Kredi borcunun silinmesi çocuk sahibi olma koşuluna bağlanmamalı.
- Fon’un yönetiminde gençler ve gençlik örgütleri temsil edilmeli.
- Eğitim ve istihdam dışındaki genç kadınlara yönelik ayrı bir program kurulmalı, Fon yararlanıcılarının eğitim ve istihdam durumu izlenmeli, kamusal ve ücretsiz çocuk bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalı.
Gençlerin öncelikli ihtiyacı evlenmek değil, temel haklarına erişebilmek. Bütün tespitlerimizi ve taleplerimizin tamamını bilgi notunda bulabilirsiniz.





